مرکز بین المللی مطالعات صلح-IPSC
از فروردین ۱۳۹۲ ، «تمام سلام» مامور تشکیل دولت جدید لبنان شد اما چالش ها و تنش های متعدد و نگاه ۱۴ مارس به گروه های مخالف و ۸ مارس باعث شکست در تشکیل کابینه شد. با این حال با تشدید اوضاع امنیتی و عدم وجود دولت و حکومت ثابت در ماه های اخیر اکنون دولت لبنان تشکیل شده است. برای بررسی بیشتر این امر گفتگویی با مسعود ادریسی داشته ایم:
واژگان کلیدی: دولت تمام سلام وپیامدها و چالش های آن در لبنان
مرکز بین المللی مطالعات صلح: عوامل داخلی موثر در تشکل کابینه لبنان چیست؟
تقریبا همه مسائل در لبنان طایفه ای است و تا توافق همه گروه ها و طوایف نباشد چیزی شکل نمی گیرد. یعنی همیشه اینگونه بوده و گروه ها و طوایف مختلف می دانند که این وضعیت باید رعایت شود. لذا برای اینکه دولتی تشکیل گردد حتما باید توافقی بین همه گروهها و طوایف مختلف مد نظر قرار گیرد. چنانچه با و جود گذشت ده ماه بعد از انتخاب تمام سلام چون توافقی بین گروه ها وجود نداشت دولتی شکل نگرفت. در این بین عدم وجود دولت در کشوری چون لبنان طبعیتا ثبات را خدشه دار میکند . چنانچه وقتی دولتی در این کشور وجود نداشت خشونت ها و انجام عملیات تروریستی خیلی زیاد شده بود. همه این مسائل از یک سو و از سوی دیگر نیاز همه گروه ها به داشتن آرامش و ثابت موجب شد همگی به این نتیجه رسند که باید دولتی توافقی در لبنان شکل گیرد. در این بین کشورهای ذی نفع هم در صحنه لبنان بی تاثیر نبودند.
برخی از تحلیل گران خارجی تشکیل دولت لبنان را به نوعی به توافق نانوشته ایران و عربستان در لبنان ربط داده اند. نقش اصلی در تشکیل دولت لبنان بر عهده مسائل ملی، درونی و حتی سیاسی داخل لبنان بوده است و ربطی به بازیگران بیرونی ندارد. نقش عوامل خارجی در تشکیل دولت چه بوده است؟
قطعا دولتی که در لبنان تشکیل شده است دولت توافقی است و کشورهای حاضر در صحنه لبنان حامی تشکیل دولت بوده اند. یعنی با توجه به وضعیت بد امنیتی در لبنان و خواسته هم گروه های لبنانی و همچنین طرفهای خارجی در این کشور دولت جدید بعد از ده ماه تشکیل گردید. در این دولت از بیست و چهار وزیر گروه ۸ مارس حزب اله و طرفداران وی ۸ وزیر دارند گروه ۱۴ مارس هم ۸ وزیر دارند و آقای میشل سلیمان به عنوان رئیس جمهور هم دارای ۸ وزیر است. یعنی انتخاب به گونه ای است که هیچ گروهی نمی تواند به تنهایی در مورد مسائل اساسی لبنان تصمیم گیری کند.
مرکز بین المللی مطالعات صلح: آیا کابینه شکل گرفته و مدل ترکیب کابینه چه تفاوتی با دولتهای پیشین دارد؟
به نظر من خیلی تفاوت نداشته است. در کابینه قبلی هم همین بالانس وجود داشت و هیچ طرف از سه طرف نمی توانستند به تنهایی در مورد لبنان تصمیم بگیرند. اکنون نیز به این گونه است. به نظر من توافق فرقی نکرده است اما فقط مهره ها و وزیران تغییر کرده است و سهم دو گروه المستقبل و ۸ مارس همانند سابق است.
مرکز بین المللی مطالعات صلح: بسیاری معتقدند تشکیل دولت در لبنان قطعا نوعی ثبات روانی را در لبنان ایجاد میکند و بعد از ده ماه فقدان دولت تشکیل دولت خواست همه لبنانی ها بود. در این حال پیامدهای گوناگون تشکیل دولت در لبنان چیست؟
در واقع تشکیل دولت در لبنان هم دارای اثرات داخلی است و اثرات منطقه ای. در این حال تشکیل دولت در لبنان موجب ثبات و امنیت بهتری در لبنان است و مسائلی مانند انفجارها و ترورها کمتر می گردد و توجه به مسائل اقتصادی کشور و سایر مسائل هم بهتر از قبل ادامه پیدا می کند، اما مهمتر از همه بعد منطقه ای و خارجی تشکیل کابینه است. در واقع تشکیل کابینه توافقی نیاز به توافق همه بازیگران خارجی در لبنان دارد، لذا وقت دولتی با این مشخصات تشکیل می شود طبیعی است که کشورهای ذی نفوذ هم نظر مثبتی داشته باشند. تشکیل کابینه می تواند بر روی مسائل در منطقه و مسئله سوریه اثر مثبت گذارد. یعنی اگر به تحولات نگاهی کنیم و بیانیه سعد حریری در مورد انفجار اخیر در نزدیک رایزنی فرهنگی ایران در بیروت انجام شد را بررسی کنیم با مواضع آنها در انفجارهای قبلی تفاوت زیادی دارد. یعنی در این مواضع گروه چهار ده مارس به صراحت این انفجارها را به حضور حزب اله در سوریه ربط نداده است.
مرکز بین المللی مطالعات صلح: چالش های پیش روی دولت تمام سلام چیست؟
وقت دولت در لبنان تشکیل میگردد بیانیه وزارتی میدهد که در حقیقت استراتژی دولت است اما با توجه به چالشها هنوز این بیانیه صادر نشده است. چرا که در بند بند این بیانیه باید همه نظر داشته باشند. یعنی در همین آغاز به مشکل خورده است. دولت سلام دولتی کوتاه مدت بوده و قاعدتا بیش از چهار ماه نباید حضور داشته باشد. چرا که در طول چهار ماه آینده باید رئیس جمهور جدید انتحاب و بعد از انتخاب رئیس جمهور هم دولت جدید تشکیل می گردد. لذا یکی از چالش های اصلی دولت همین انتخاب رئیس جمهور و بعد هم انتخابات پارلمانی است. اما به نظر من مهمترین چالشی که دولت لبنان با آن روبرو خواهد بود علاوه بر انتخابات امنیت در لبنان است. مردم در لبنان انتظار دارند با تشکیل دولت وضع امنیتی بهبود پیدا کند و انفجارها درگیری ها در طرابلس و سایر مکان ها متوقف گردد مسائل اقتصادی هم یکی از چالش های دولت لبنان است
مرکز بین المللی مطالعات صلح: با توجه به گرایش اکثریت پارلمان لبنان برای عدم تمدید دوره ریاست جمهوری برای میشل سلیمان و با پایان یافتن دوره ریاست جمهوری در لبنان آیا ممکن است میشل عون رئیس جمهور گردد؟
در لبنان پیش بین مسائلی اینچنینی بسیار سخت است و تحولات بسیار سریع است. لذا امکان حضور عون در مقام ریاست جهوری وجود ندارد. عون در یکسوی رقابت در لبنان است در حالی که سعی می شود رئیس جمهور بی طرف باشد.
گفتگو از فرزاد رمضانی بونش
The post تشکیل دولت تمام سلام و پیامدها و چالش های آن در لبنان -گفتگو با مسعود ادریسی appeared first on مرکز بین المللی مطالعات صلح.